Psychological Survey on Hypersomnia by Dharti Nariya & Dr. Dhara R. Doshi


*Hypersomnia: ગંભીર રોગ માંથી સાજા થયા પછી થતો અતિનિંદ્રાનો માનસિક રોગ*

 

*નારીયા ધરતી: વિદ્યાર્થી, મનોવિજ્ઞાન ભવન, સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી*

 

*ડો. ધારા આર. દોશી: અધ્યાપક, મનોવિજ્ઞાન ભવન, સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી*

 

આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ આજે કોરોના વાયરસ ની ભયંકર મહામારી સામે લડી રહ્યુ છે. આ સંબંધિત ધણી માહિતી સોશિયલ મીડિયા પરથી મેળવીએ છીએ. આ બધી મીડિયા ની અસર લોકમાનસ પર બહુ મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. ઘણી વ્યક્તિઓની એ ફરિયાદ હોય છે કે ગમે તેટલું ઉંઘીએ પણ અમારી ઊંઘ પુરી નથી થતી, આખો દિવસ સુસ્તી, બેચેની, અનિંદ્રા જેવું લાગ્યા કરે છે. જેને મનોવિજ્ઞાન માં *હાયપરસોમીયા (અતિનિંદ્રા)* કહેવામાં આવે છે.

આ એક એવી બિમારી છે જેમાં વ્યક્તિ દિવસમાં વધુ પડતી ઊઘ કરે છે અને છતાં તેમને સતત બેચેની લાગવી, કામ કરવામાં મુશ્કેલીઓ નો અનુભવ થાય છે.   કારણ કે તેઓ વારંવાર કંટાળી જાય છે. જે એકાગ્રતા અને ઉર્જા ના સ્તર ને અસર કરે છે.

 

આ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિ હંમેશા નિંદ્રામાં રહે છે.  એટલું જ નહીં, કોઈ પણ કામ કરતી વખતે તે ઘણી વખત સૂઈ જાય છે.  ઘણી વખત વ્યક્તિ કાર અથવા બાઇક ચલાવતા સૂઈ જાય છે, તો આ પરિસ્થિતિ કેટલી જોખમી હશે.  આ સ્લીપ ડિસઓર્ડર ઉપરાંત, વ્યક્તિની અંદર ઉર્જાનું સ્તર ખૂબ ઓછું હોય છે.  જેના કારણે તે હંમેશાં થાક અને સુસ્તી અનુભવે છે.

 

*Hypersomnia થવા પાછળના કારણો*

 

અતિ સંવેદનશીલતા

વધુ પડતું દવાઓનું સેવન

આલ્કોહોલનું સેવન

ભય

ચિંતા

ખિન્નતા

તણાવ

વધુ પડતા વિચારો

હોર્મોન્સમાં પરિવર્તન

માનસિક દબાણ

અયોગ્ય જીવનશૈલી

વગેરે

 

*Hypersomnia ના લક્ષણો*

    થાક

    ઓછી શારીરિક શક્તિ

    ચિડીયાપણું

    ચિંતા

    ભોજન અરુચિ

    અયોગ્ય વિચારો

    યાદ કરવામાં મુશ્કેલીઓ

    બેચેની

 

*કોરોના અને Hypersomnia*

 

કોરોનાને કારણે જે બેચેની અને સુસ્તી લોકો અનુભવે છે તેને કારણે આ માનસિક રોગ નું પ્રમાણ વધતું જોવા મળે છે. *મનોવિજ્ઞાન ભવનમાં આવેલ કાઉન્સેલિંગ માટેના ફોનનું વિશ્લેષણ કરતા આશરે 65 ટકા લોકો જે કોરોનાનો ભય અનુભવે અથવા જે કોરોના માંથી સાજા થઈ ગયા છે તે આ માનસિકતા ધરાવે છે* ઘણી વખત 14 થી 18 કલાકની ઊંઘ લીધી હોવા છતાં બેચેની વ્યક્તિ અનુભવતી હોય છે.

 

*ઉપચાર*

વ્યાયામ

બોધત્મક વર્તન

સુવા માટેના કલાકો નક્કી કરવા

વધુ પડતા વિચારો ત્યજવા

વધુ પડતા મોબાઈલ નો ઉપયોગ ટાળવો.

વધુ પડતા દવાના સેવનથી બચવું.

વિધાયક બનવું.

મન મક્કમ કરી આળસ અને બેચેની દૂર કરવી.

યોગ્ય સલાહકાર કે મનોવૈજ્ઞાનિકની મદદ લેવી.

હળવું સંગીત સાંભળવું.

ધ્યાન પ્રાણાયમ કરવા.

યોગ્ય આહાર લેવો.

ફાસ્ટફૂડ ટાળવું.

 


Department: Department of Psychology

21-06-2021